در دعوای مالی، حق‌الوکاله دو جا اهمیت پیدا می‌کند. یکی وقتی وکالت‌نامه تنظیم می‌شود و باید تمبر مالیاتی آن الصاق شود. دیگری وقتی دادگاه خوانده را به پرداخت هزینه‌های دادرسی، از جمله حق‌الوکاله‌ی وکیل خواهان، محکوم می‌کند. در هر دو حالت ملاک، مبلغ قراردادی نیست؛ ملاک حق‌الوکاله‌ی تعرفه‌ای است که از آیین‌نامه‌ی مصوب رئیس قوه قضاییه حساب می‌شود.

خدمت محاسبه حق‌الوکاله و تمبر مالیاتی در بارو این مبلغ را پله‌به‌پله می‌سازد، تمبر و سهم نهادهای صنفی را جدا می‌کند و سهم هر مرحله‌ی دادرسی را هم نشان می‌دهد.

مبنای قانونی محاسبه

خدمت دو نسخه‌ی تعرفه دارد: آیین‌نامه ۱۳۹۸/۱۲/۲۸ که در ۱۳۹۹/۰۱/۰۹ منتشر شد و آخرین نسخه است، و آیین‌نامه ۱۳۸۵/۰۴/۲۷ برای پرونده‌هایی که تابع تعرفه‌ی قدیم‌اند. در نسخه‌ی ۱۳۹۸، حق‌الوکاله‌ی دعاوی مالی طبق ماده ۹ پله‌ای است:

• پله‌ی الف: تا ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، ۸٪.
• پله‌ی ب: تا ۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، ۷٪.
• پله‌ی پ: تا ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، ۵٪.
• پله‌ی ت: تا ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، ۴٪.
• پله‌ی ث: مازاد بر ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، ۳٪.

هر نرخ فقط روی بخشی از خواسته اعمال می‌شود که در همان پله است. تمبر مالیاتی وکالت‌نامه طبق ماده ۱۰۳ قانون مالیات‌های مستقیم ۵٪ حق‌الوکاله است. طبق ماده ۲۹ آیین‌نامه، درصدی از تمبر به صندوق حمایت وکلا و کانون می‌رسد. برای وکلای مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده، سهم مرکز درصدی از خود حق‌الوکاله است. طبق ماده ۲۱، حق‌الوکاله‌ی مواد ۹، ۱۳ و ۲۰ میان مرحله‌ی نخستین و تجدیدنظر ۶۰ به ۴۰ تقسیم می‌شود.

این خدمت به کار چه کسانی می‌آید؟

• وکیل که پیش از تنظیم وکالت‌نامه، تمبر و سهم صندوق و کانون را حساب می‌کند.
• خواهان که می‌خواهد بداند حق‌الوکاله‌ی تعرفه‌ای قابل مطالبه از طرف مقابل چقدر است.
• کارآموز وکالت که پله‌های تعرفه را برای پرونده‌های واقعی تمرین می‌کند.
• مدیر حقوقی شرکت که هزینه‌ی دعاوی را پیش از اقامه‌ی دعوا برآورد می‌کند.

گام‌به‌گام با فرم

صفحه‌ی محاسبه حق‌الوکاله را باز کنید.

۱. نسخه‌ی تعرفه

آیین‌نامه‌ی ملاک محاسبه را انتخاب کنید. پیش‌فرض، نسخه‌ی ۱۳۹۸ است و با برچسب «آخرین» مشخص شده است. تاریخ تصویب و انتشار زیر فهرست نوشته شده تا بدانید کدام متن مبناست.

۲. موضوع محاسبه

دو موضوع دارید: حق‌الوکاله طبق تعرفه، وقتی می‌خواهید خود حق‌الوکاله را حساب کنید؛ و تمبر از مبلغ معلوم، وقتی حق‌الوکاله‌ی قراردادی را می‌دانید و فقط تمبر و سهم‌ها را می‌خواهید. سپس نوع دعوا را انتخاب کنید: دعاوی مالی، امور حسبی و خانوادگی و غیرمالی، کیفری، سایر مراجع و امور اجرایی، خدمات حقوقی بدون وکالت‌نامه، یا مراجع اختصاصی غیرقضایی مثل اختلافات مالیاتی و عوارض.

برای دعوای مالی، بهای خواسته یا محکومٌ‌به را به ریال بنویسید. اگر حکم دادگاه بدوی از حیث بهای خواسته قطعی است، گزینه‌ی مربوط را بزنید؛ در این حالت ۱۰٪ بهای خواسته ملاک می‌شود.

۳. مرجع صدور پروانه

کانون وکلای دادگستری یا مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه را انتخاب کنید. اگر وکیل گواهی وکالت تخصصی دارد، آن گزینه را هم بزنید.

یک مثال واقعی

این نمونه را در سایت اجرا کردیم: آیین‌نامه ۱۳۹۸، دعوای مالی، بهای خواسته ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، وکیل عضو کانون وکلا و بدون گواهی تخصصی.

• حق‌الوکاله‌ی دعوای مالی: ۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛ سهم مرحله‌ی نخستین (۶۰٪) ۴۵٬۰۰۰٬۰۰۰ و سهم تجدیدنظر (۴۰٪) ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
• تمبر مالیاتی: ۳٬۷۵۰٬۰۰۰ ریال.
• سهم صندوق حمایت وکلا (۵۰٪ تمبر): ۱٬۸۷۵٬۰۰۰ ریال؛ سهم کانون (۲۵٪ تمبر): ۹۳۷٬۵۰۰ ریال.
• جمع پرداختی وکیل: ۶٬۵۶۲٬۵۰۰ ریال.

اگر وکالت فقط برای مرحله‌ی نخستین باشد، ملاک حق‌الوکاله‌ی تعرفه‌ای همان سهم ۶۰٪ یعنی ۴۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. تمبر این حالت را با موضوع تمبر از مبلغ معلوم و همین عدد حساب کنید.

خواندن نتیجه و گزارش PDF

بالای نتیجه حق‌الوکاله و سهم دو مرحله آمده است. زیر آن تمبر و سهم صندوق و کانون آمده و در پایان، در کادر تیره، جمع پرداختی وکیل. دقت کنید که این جمع، مبلغی است که وکیل بابت تمبر و سهم‌ها می‌پردازد، نه حق‌الوکاله. مسیر محاسبه جزئیات را برای بررسی کارشناس دارد. بخش مبنای قانونی هم مرجع تصویب و شماره‌ی ابلاغ آیین‌نامه را نشان می‌دهد.

گزارش PDF همین اجزا را با نسخه‌ی تعرفه و کد پیگیری می‌آورد و برای پیوست لایحه یا ارائه به موکل مناسب است.

نکته‌ها و اشتباه‌های رایج

• نسخه‌ی تعرفه را با تاریخ پرونده بسنجید. برای قرارداد یا دعوای قدیمی‌تر، ممکن است تعرفه‌ی ۱۳۸۵ ملاک باشد.
• کل خواسته را با یک نرخ ضرب نکنید. تعرفه پلکانی است؛ محاسبه‌ی دستی با یک نرخ عدد را اشتباه نشان می‌دهد.
• جمع پرداختی را با حق‌الوکاله یکی نگیرید. این دو در نتیجه جدا نوشته شده‌اند.
• حکم قطعی بدوی را جا نیندازید. اگر رأی بدوی از حیث خواسته قطعی است، ملاک تغییر می‌کند.

پرسش‌های پرتکرار

هزینه‌ی دادرسی را هم همین‌جا حساب کنم؟

نه، هزینه‌ی دادرسی تعرفه‌ی جدایی در قانون بودجه دارد. راهنمای هزینه دادرسی را ببینید.

اگر حق‌الوکاله‌ی قراردادی را بدانم چه کنم؟

موضوع تمبر از مبلغ معلوم را انتخاب کنید تا فقط تمبر و سهم‌ها حساب شوند.

سهم کارشناس رسمی را کجا ببینم؟

دستمزد کارشناس رسمی دادگستری تعرفه‌ی مستقلی دارد. راهنمای دستمزد کارشناس رسمی را بخوانید.

نسخه‌ی قدیم تعرفه را کی انتخاب کنم؟

اگر قرارداد وکالت یا پرونده تابع آیین‌نامه‌ی ۱۳۸۵ است، همان را از فهرست انتخاب کنید. تاریخ تصویب و انتشار هر نسخه زیر فهرست آمده تا انتخاب با مدرک باشد.

جمع‌بندی

حق‌الوکاله‌ی تعرفه‌ای با چند پله و چند سهم ساخته می‌شود و اشتباه در یکی از آن‌ها عدد نهایی را جابه‌جا می‌کند. بارو هر جزء را با ماده‌ی مربوط جدا می‌نویسد. برای شروع، صفحه‌ی محاسبه حق‌الوکاله را باز کنید. خروجی بارو بر پایه‌ی ضوابط جاری است، صحتش به درستی ورودی‌ها بستگی دارد و برای استناد رسمی باید به تأیید کارشناس رسمی برسد.