پیش از امضای قرارداد در بنگاه، هر دو طرف می‌خواهند بدانند کمیسیون مشاور املاک چقدر می‌شود و چه کسی چه سهمی می‌دهد. پاسخ‌های شفاهی معمولاً یکی از دو جزء را جا می‌اندازند: یا سهم هر طرف را با کل اشتباه می‌گیرند، یا مالیات ارزش افزوده را فراموش می‌کنند.

خدمت محاسبه کمیسیون املاک در بارو کمیسیون را برای خرید و فروش، رهن کامل و رهن و اجاره‌ی ترکیبی حساب می‌کند، سهم هر طرف را جدا می‌نویسد و مالیات ارزش افزوده‌ی هر سهم را کنارش می‌گذارد.

کمیسیون چگونه محاسبه می‌شود؟

دو نکته‌ی پایه:

• مبنا مبلغ واقعی قرارداد است. برخلاف مالیات و حق‌الثبت، اینجا ارزش معاملاتی دولتی ملاک نیست. خود فرم هم این را تصریح می‌کند.
• هر طرف سهم خودش را می‌پردازد. در خرید و فروش قطعی، کمیسیون کل ۰٫۵٪ مبلغ قرارداد است، یعنی ۰٫۲۵٪ برای خریدار و ۰٫۲۵٪ برای فروشنده. روی هر سهم، ۱۰٪ مالیات بر ارزش افزوده‌ی سال ۱۴۰۵ اضافه می‌شود.

نرخ‌ها در خدمت بر پایه‌ی عرف و تعرفه‌ی اتحادیه‌ی صنف مشاوران املاک تنظیم شده‌اند. تعرفه‌ی اتحادیه ممکن است در شهرهای مختلف یا با مصوبه‌ی تازه تغییر کند؛ پیش از استناد، نرخ را با تعرفه‌ی جاری محل خود تطبیق دهید.

این خدمت به کار چه کسانی می‌آید؟

• خریدار و فروشنده که می‌خواهند پیش از امضا سهم خود از کمیسیون را بدانند.
• مشاور املاک که می‌خواهد کمیسیون و مالیات را مکتوب و شفاف به طرفین بدهد.
• موجر و مستأجر در قرارداد رهن کامل یا رهن و اجاره.
• وکیل در اختلاف بر سر میزان کمیسیون.

گام‌به‌گام با فرم

صفحه‌ی محاسبه کمیسیون املاک را باز کنید. فرم کوتاه است.

۱. نوع معامله

یکی از سه گزینه را انتخاب کنید:

• خرید و فروش قطعی.
• رهن کامل (بدون اجاره‌ی ماهانه).
• رهن و اجاره‌ی ترکیبی.

انتخاب نوع معامله فیلدهای بخش بعد را تغییر می‌دهد. در رهن و اجاره، مبلغ ودیعه و اجاره‌ی ماهانه جدا گرفته می‌شود.

۲. مبلغ قرارداد

در خرید و فروش، مبلغ قرارداد را به ریال بنویسید. این همان قیمتی است که در مبایعه‌نامه آمده است.

یک مثال واقعی

این نمونه را در سایت اجرا کردیم: خرید و فروش قطعی با مبلغ قرارداد ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال. خروجی خدمت:

• کمیسیون خریدار: ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، با ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال مالیات بر ارزش افزوده؛ جمع سهم خریدار ۱۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
• کمیسیون فروشنده: همان ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، با ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال مالیات؛ جمع سهم فروشنده ۱۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
• کمیسیون کل بدون مالیات: ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
• جمع کل کمیسیون هر دو طرف با مالیات: ۲۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.

خواندن نتیجه و گزارش PDF

کادر اصلی نتیجه جمع کل کمیسیون (هر دو طرف، با مالیات) است. این عدد را به یکی از طرفین به‌عنوان سهم خودش اعلام نکنید؛ سهم هر طرف نصف آن است. زیر کادر، ردیف‌ها به ترتیب آمده‌اند: مبنای محاسبه، کمیسیون کل بدون مالیات، و برای هر طرف سه ردیف کمیسیون، مالیات ارزش افزوده و جمع.

گزارش PDF همین جدول را با کد پیگیری و تاریخ صدور می‌آورد. برای بنگاهی که می‌خواهد پیش از امضای قرارداد هزینه را مکتوب به طرفین بدهد، این گزارش برگه‌ی شفافی است.

یک معامله، دو مبنای متفاوت

در یک معامله‌ی ملکی دو دسته هزینه هست که مبنایشان فرق دارد:

• کمیسیون مشاور املاک از مبلغ واقعی قرارداد حساب می‌شود، یعنی همان قیمتی که در مبایعه‌نامه آمده است.
• هزینه‌های دفترخانه، یعنی مالیات انتقال، عوارض شهرداری، حق‌الثبت و حق‌التحریر، از ارزش معاملاتی رسمی حساب می‌شوند.

ارزش معاملاتی جدول دولتی است و معمولاً از قیمت بازار کمتر است. برای همین ممکن است کمیسیون یک معامله از مالیات انتقال آن بیشتر شود. اگر هر دو را برای یک معامله حساب می‌کنید، مبنای هر کدام را در فرم خودش درست وارد کنید و این دو عدد را جای هم به کار نبرید.

نکته‌ها و اشتباه‌های رایج

• ارزش معاملاتی را وارد نکنید. مبنای کمیسیون مبلغ واقعی قرارداد است؛ ارزش معاملاتی معمولاً خیلی کمتر است و کمیسیون را اشتباه پایین می‌آورد.
• مالیات را جا نیندازید. ۱۰٪ مالیات بر ارزش افزوده روی کمیسیون هر طرف جداگانه حساب می‌شود.
• جمع کل را سهم یک نفر نگیرید. نتیجه هر دو را جدا نشان می‌دهد.
• نرخ محلی را بررسی کنید. اگر اتحادیه‌ی شهر شما نرخ دیگری اعلام کرده، آن ملاک است.

• گزارش را پیش از امضا به طرفین بدهید. اختلاف بر سر کمیسیون معمولاً از توافق شفاهی شروع می‌شود؛ یک برگه‌ی مکتوب با کد پیگیری جلوی آن را می‌گیرد.

پرسش‌های پرتکرار

کمیسیون رهن و اجاره هم همین‌جا حساب می‌شود؟

بله. نوع معامله را رهن کامل یا رهن و اجاره‌ی ترکیبی بگذارید تا فیلدهای ودیعه و اجاره باز شود. اگر می‌خواهید رهن و اجاره را به هم تبدیل کنید، راهنمای تبدیل رهن به اجاره را ببینید.

کمیسیون جزو هزینه‌های دفترخانه است؟

نه. هزینه‌های دفترخانه، یعنی مالیات، عوارض، حق‌الثبت و حق‌التحریر، از ارزش معاملاتی حساب می‌شوند. راهنمای هزینه‌های نقل و انتقال ملک را بخوانید.

این عدد برای دعوای کمیسیون هم کافی است؟

در اختلاف بر سر کمیسیون، قرارداد و تعرفه‌ی رسمی اتحادیه‌ی محل تعیین‌کننده است. گزارش بارو را همراه این مدارک ارائه کنید.

مالیات ارزش افزوده را چه کسی می‌پردازد؟

در خروجی بارو، مالیات هر سهم کنار همان سهم نوشته شده است. یعنی خریدار مالیات سهم خودش را می‌دهد و فروشنده مالیات سهم خودش را.

جمع‌بندی

کمیسیون مشاور املاک ساده به نظر می‌رسد، ولی ساده بودنش باعث می‌شود اجزای آن اشتباه گرفته شوند. بارو سهم هر طرف و مالیاتش را جدا و مکتوب می‌کند. برای شروع، صفحه‌ی محاسبه کمیسیون املاک را باز کنید. خروجی بارو بر پایه‌ی ضوابط جاری است، صحتش به درستی ورودی‌ها بستگی دارد و برای استناد رسمی باید به تأیید کارشناس رسمی برسد.